Başkanlığını dünyanın en kanlı dövüşü olan UFC’nin (Ultimate Fighting Championship) kafesinde kutlayan,
Kafa göz, yumruk, diz dahil her türlü vuruşun serbest olduğu ve çağdaş gladyatörlerin savaştığı bu kanlı dövüşleri bir Roma imparatoru edasıyla izleyen Trump için yazdım.
Kafesteki kanlı dövüşleri büyük bir zevkle yakından takip eden ve yalnızca kaba güçten anlayan “Bu ruh hali dünyanın en büyük askeri gücünün başına geçti!” dedim.
İşte Trump, diplomasinin tam ortasındayken İran’a saldırdı.
Ve işte şimdi “dikkat” dediğim o günler geldi. Yani dünya artık resmen,
Evet, Tahran’da bombalar patladıktan hemen sonra sorular da başlıyor.
Hiç bencilce bulmayalım. Yani, “İran can derdindeyken böyle sorular olur mu?” demeyelim.
Aslında bu soruyu kısa süre önce Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’e sormuştuk.
“Biz önlemlerimizi alıyoruz. Bu konuda her türlü hazırlığımız da var. Şu sıralar sınır bölgesinde ciddi kar var. Kitlesel göç dalgası beklemiyoruz.”
Kış şartlarının muhtemel bir göç dalgasını ciddi şekilde zorlaştıracağı kesin. Ancak yine de ihtimal dahilinde. Genelkurmay’ın son günlerde sınır birliklerinde ciddi denetlemeler yaptığı da biliniyor. 6’ncı Hudut Tugay Komutanlığı (Van/Başkale) ciddi önlemler alıyor. Geçen yıl İran sınırında binlerce yasadışı geçiş engellenmişti.
Bir diğer konu ise İran halkının Suriye’nin aksine ülkeyi terk etme psikolojisinde olmadığıdır. Neden? Çünkü, İran halkı evlerini terk etmek yerine rejimle hesaplaşmayı tercih edebilir.
İran’dan Türkiye’ye yılda ortalama 5 milyon turist geliyor.
2025 yılında yalnızca Van’a yaklaşık 750 bin turist gelmişti. Trabzon ekonomisi İran’dan gelen turistlerle canlanıyordu. Bir de Erzurum, Kars gibi kayak merkezlerine gelenler var. Gaziantep yine İran için bir turizm potansiyelidir. Ciddi yıkıma neden olacak bir savaş zaten zorluklarla boğuşan İran ekonomisini vurduğu gibi elbette Türkiye turizmine de zarar verebilecektir.
Bu tabloya küresel petrol fiyatlarındaki olası artışın yaratacağı riskleri de eklemek gerekecektir.
Körfez ülkelerinde Türk şirketlerinin çok ciddi yatırımları var. Savaşın uzun sürmesi ve İran’ın Körfez ülkelerini tehdidinin bu süre içinde devam etmesi bölgedeki yatırımların hayata geçmesini geciktirebilir.
Savaşın ilk saatlerinde İran, Körfez ülkelerindeki Amerikan üslerini vurmaya başladı. Bahreyn, Katar, BAE ve Kuveyt füze ve dron saldırılarına sahne oldu. İran’ın Türkiye’ye saldırısı söz konusu olamaz. Çünkü, Türkiye barış için çok ciddi çaba harcadı. Ayrıca İsrail’in saldırılarına karşı sürekli tepki verdi. Provokasyon olur mu? Yani, İsrail gizli servisi Türkiye’de bir provokasyon yapar mı? Elbette, devletin istihbarat birimleri bu konuda her türlü ihtimali ve senaryoyu değerlendiriyor.
4) Hedef rejim değişikliği mi yoksa İran’ı 30 yıl geri götürmek mi
ABD Başkanı Trump “rejim değişikliği” gibi bir izlenim verse de asıl hedefin İran’ın nükleer ve taktik savaş sanayisinin çökertilmesidir. En azından 30 yıl geri götürülmesidir. Yani ben, “kanlı kafes dövüşçüsü”nün İran halkının özgürlüğü ve insanlık değerleriyle çok fazla ilgili olduğunu düşünmüyorum. Kaldı ki İran savaş sanayisinin 30 yıl geri gitmesi başta İsrail olmak üzere Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri gibi İran’ı tehdit olarak gören ülkeleri rahatlatacaktır.
Bir diğer konu ise İran’ın bölgede kullandığı “vekil güçler”in kolunun kanadının kırılmasıdır.
Irak’ta Haşdi Şabi, Yemen’de Husilerin ve Lübnan’da Hizbullah’a olan İran desteğinin sonlandırılması da amaçlardan birisidir. Yoksa Trump’ın İran halkının insan hakları gibi bir derdi olmadığını çok iyi biliyoruz.
Tabii arada petrol ve Hürmüz Boğazı gibi dünya tedarik zincirinin iki hassas ve stratejik iştah kabartıcı meselesi var.
News
