Beyaz ve mavi yakalı işçinin kazancı daha cebine girmeden vergisi işveren tarafından kesilerek vergi dairesine yatırılıyor.
İşçiye vergi ve prim kesintisi yapıldıktan sonra kalan net ücret ödendiği için işçiler genellikle vergi ile ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini düşünüyorlar. Oysa yıllık kazancı belli bir tutarı aşan işçiler ile yıl içinde iş değiştirdikten sonra birden sonraki işverenlerden aldığı ücret tutarı her yıl için belirlenen limiti aşan beyaz ve mavi yakalı işçilerin, işverence kesilenin dışında ayrıca vergi ödemesi gerekebiliyor. Bu yükümlülük yeni değil ancak geçmişte denetim yapılamazken, tüm ücretlerin bankalar aracılığıyla ödenmesi zorunluluğu nedeniyle artık denetimler kolaylaştı. Yükümlülük doğduğu halde beyanname doldurmayanlar ve vergi farkını ödemeyenler can sıkıcı durumlarla karşı karşıya kalabiliyorlar.
2025 yılında elde ettiği ücret gelirinden dolayı beyanname yükümlülüğü 1 Mart 2026 tarihinde başladı. Beyannamelerin ay sonuna kadar verilmesi gerekiyor
Geçen yıl elde ettiği ücret geliri dolayısıyla beyanname yükümlülüğü doğanlar mart ayında beyanname doldurmak zorundalar.
Mart ayında beyanname vermesi gereken mavi ve beyaz yakalı işçiler şöyle:
– 2025 yılında tek işverenden aldığı vergiye tabi ücret geliri 4 milyon 300 bin TL’yi aşanlar
– Birden fazla işverenden vergiye tabi ücret geliri elde edenlerden, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330 bin TL’yi aşanlar
– Birden fazla işverenden vergiye tabi ücret geliri elde edenlerden, birinci işverenden aldıkları ücret geliri dahil olmak üzere aldıkları ücretlerin toplamı 4 milyon 300 bin TL’yi aşanlar
– Ücretlerini yabancı bir ülkedeki işverenden doğrudan doğruya alanlar (İstisna kapsamında olanlar hariç)
– İstisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlileri
– Ücretinden vergi kesintisi yapılmamış kişiler
2025 yılında tek işverene bağlı çalışan ve ücretinden aylık vergi kesintisi yapılanlar, toplam ücretleri 4 milyon 299 bin lira olsa bile bu yıl beyanname vermeyecekler. Elde ettikleri kira veya faiz geliri gibi diğer kazançları için beyanname vermek zorunda kalanlar ise ücret gelirlerini beyannameye dahil etmeyecekler.
Vergi sürprizi ile en fazla karşı karşıya kalanlar, yıl içinde iş değiştirenler oluyor. Beyanname doldurmak ve varsa vergi ödemek zorunda olduğunu bilmeyenler hem bu vergiyi hem de vergi cezasını ödemek zorunda kalabiliyorlar.
Kanuna göre, aynı yıl içinde iş değiştiren kişiler “birden fazla işverenden ücret geliri elde etmiş” sayılıyor. 2025 yılında iş değiştiren veya aynı işverene bağlı olsa bile aynı grup içinde şirketi değişenlerin de beyanname vermesi gerekebiliyor.
İş Kanunu, bir kişinin aynı anda birden fazla işverene bağlı çalışmasına izin veriyor. Aynı anda birden fazla işverene bağlı çalışan beyaz ve mavi yakalıların da beyanname doldurması gerekebiliyor.
Buna göre, 2025 yılında iş değiştiren, grup içinde çalıştığı şirketi ya da şirket adı değişen veya aynı anda birden fazla işverene bağlı çalışanlar, ikinci ve sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330 bin lirayı aşmışsa bu ay içinde beyanname verecekler. Birinci işverenin kim olacağını çalışanlar serbestçe seçebiliyor.
Örneğin, 2025 yılında A işvereninden 230 bin TL, B işvereninden 400 bin TL, C işvereninden 180 bin TL ücret alan bir işçi B işverenini birinci işveren kabul ettiğinde, diğer iki işverenden aldığı ücret 330 bin TL sınırını aştığı için mart ayında toplam 810 bin TL ücret üzerinden beyanname verecek.
2025 yılında A işverenden 3.500.000 TL, B işverenden 200.000 TL, C işverenden 120.000 TL ücret alan işçi A işvereni birinci işveren kabul eder. B ve C işverenden aldığı ücret toplamı 330 bin TL limitini aşmadığı, toplam ücret geliri 4 milyon 300 bin liranın altında kaldığı için beyanname vermeyecek.
Oysa, 2025 yılında A işvereninden 4.000.000 TL, B işverenden 80.000 TL, C işvereninden 240.000 TL ücret alan bir kişinin toplam ücreti 4 milyon 320 bin liraya ulaştığı için beyanname vermesi gerekecek.
Beyanname dolduran mavi ve beyaz yakalı işçiler doldurdukları beyanname dolayısıyla ilave vergi ödeyebileceği gibi vergi iadesi de alabiliyorlar. Vergi iadesi, beyanname dolduranlara tanınan bazı harcamalarını gider olarak gösterme hakkından kaynaklanıyor.
İşçiler normalde eğitim, sağlık harcamalarını gider gösteremezler. Beyanname dolduran işçiler ise eğitim sağlık harcamalarını gider gösterebilirler. Beyan edilen brüt gelirin yüzde 10’una kadar eğitim ve sağlık harcamasını kazançlardan indirebilirler.
2025 yılında brüt geliri toplamı 4 milyon 500 bin TL olan kişi 600 bin lira eğitim ve sağlık harcaması yaptı diyelim. Bu kişi eğitim ve sağlık harcamasının 450 bin liralık kısmını toplam kazançtan indirir.
Bir başka örnek daha verelim. 2025 yılında birinci işverenden 400 bin lira, birden sonraki işverenlerden 350 bin lira olmak üzere 750 bin lira ücret geliri elde eden bir işçinin geçen yıl 100 bin lira eğitim sağlık harcaması varsa, bunun 75 bin liralık kısmı beyannamede gider gösterilir.
Bu giderler indirildikten sonra ödenmesi gereken vergi hesaplanır. Hesaplanan yeni vergi 2025 yılında işçinin ücretinden işverenlerce ayrı ayrı kesilip vergi dairesine yatırılan toplam vergi tutarından düşük çıkarsa vergi iadesi hakkı doğar. Hesaplanan yeni vergi geçen yıl ödenen toplam vergiden fazla çıkarsa bu kez aradaki fark kadar ilave vergi ödenmesi gerekir.
İlave verginin birinci taksiti damga vergisiyle birlikte 31 Mart, ikinci taksiti ise 31 Temmuz tarihine kadar ödenecek.
News
