Ortadoğu’da dengelerin yeniden kurulacağı uzun bir dönemin kapısını araladı.
Bu süreç kısa sürmeyebilir. Bölgesel istikrarsızlığın dalga dalga yayılması, enerji piyasalarından göç hareketlerine kadar birçok alanı etkileyecek gibi görünüyor.
Ancak yaşanan gelişmeler bir gerçeği yeniden hatırlattı.
Uzun yıllar Türkiye ya Avrupa’nın dışında kalan bir aday ülke ya da Ortadoğu’nun sorunlarıyla anılan bir aktör gibi değerlendirildi. Oysa Türkiye iki dünyanın kesişiminde duran bir merkez ülke.
NATO üyesi olarak batı güvenliğinin doğu hattını taşıyor.
Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e, Kafkasya’dan Ortadoğu’ya uzanan hat üzerinde güvenlikten enerjiye, ticaretten göçe kadar birçok başlık Ankara’nın istikrarıyla doğrudan bağlantılı.
İran merkezli gerilim uzadıkça bu gerçek daha görünür hale gelecek.
Çünkü bölge kriz üretirken Türkiye denge üretebilen nadir ülkelerden biri.
Tam da bu noktada Türkiye’nin iç barışı stratejik bir anlam kazanıyor. Terörsüz Türkiye hedefi artık yalnızca iç politika meselesi değil; bölgesel istikrarın anahtarı haline geldi.
Toplumsal uzlaşmasını güçlendirmiş bir Türkiye; sınır güvenliğini daha sağlam kurabilir. Suriye ve Irak hattında istikrar sağlayabilir. Batı ile İslam dünyası arasında güven köprüsü kurabilir.
Bugün dünya yeni bir jeopolitik döneme giriyor. Güç sadece askeri kapasiteyle değil, iç bütünlükle ölçülüyor.
Ortadoğu yeniden şekillenirken Türkiye’nin önünde iki seçenek var.
Ya gelişmeleri izleyen bir ülke olacak ya da yeni dönemin yönünü belirleyen aktörlerden biri.
Görünen o ki tarih, ikinci ihtimali yeniden Türkiye’nin önüne koyuyor.
BAZEN bir dönemin ruhunu anlamak için uzun analizlere gerek yok. Bugün için sadece havalimanındaki kalkış ekranına bakmak yeterli olabilir.
İran’a yönelik saldırıların ardından daha ilk gün yaklaşık 19 bin uçuş ertelendi ya da iptal edildi. Gökyüzünde yaşanan bu ani sessizlik aslında modern dünyanın nasıl çalıştığını ve ne kadar hassas dengeler üzerinde durduğunu gösteriyor.
İşinsanları sabah başka bir ülkede toplantıya giriyor, akşam başka bir şehirde yatırım görüşmesi yapıyor. Üretim zincirleri kıtalar arasında bölünmüş durumda. Turizm, ticaret, diplomasi ve hatta gündelik hayat bile sürekli hareket varsayımıyla işliyor.
Uçak durduğunda ise zincirin her halkası aynı anda etkileniyor.
Türk Hava Yolları’ndan Lufthansa’ya kadar birçok şirket uçuşlarını askıya aldı. Yolcular havaalanlarında bekledi, rotalar uzadı, planlar değişti.
Küreselleşme dediğimiz şey aslında mesafelerin kısalmasıydı. Uçaklar sayesinde şehirler birbirine komşu olmuştu. Şimdi hava sahaları kapandığında mesafelerin yeniden büyüdüğünü hissediyoruz.
Eğer gerilim uzarsa sadece seyahatler değil, ticaret akışı da zorlaşacak. Tedarik zincirleri yavaşlayacak, maliyetler artacak, dünya biraz daha ağır hareket eden bir yere dönüşecek.
News
